در تصویر زیر شما یک راهب بودائی را مشاهده می کنید که در روشنایی نورپردازی شهری مرکز هنگ کنگ، مکانی برای آرامش و تفکر و مطالعه پیدا کرده است. هنگ کنگ یکی از درخشان ترین شهرهای جهان در شب به حساب می آیدبطوریکه میزان لمان نورپردازی شهری آن ۱۰۰۰ برابر بیشتر از میانگین بین المللی است. پس نورپردازی شهری را نمی توان در زیبایی یک شهر نادیده گرفت. امروزه مسئولان شهری و استانی در همه نقاط جهان همواره به فکر بهبود و ارتقا شرایط زندگی و فراهم نمودن محیطی زیباتر برای شهروندان هستند. اینکار علاوه بر جذابیت یک شهر می تواند آن را به یک جذابیت توریسیتی نیز تبدیل کند. برای دستیابی به این منظور نیز نیازمند کسب دانش و آموزش نورپردازی است و نمی توان تاثیرات آن را نیز نادیده گرفت.

(منبع تصویر)

اهمیت نورپردازی شهری

نورپردازی شهری در کشورهای پیشرفته امری است بسیار مهم که به طور ویژه و حرفه ای مورد توجه قرار داده شده است. از نظر روانشناسی نورپردازی های محل های مختلف نظیر نورپردازی پارک، نورپردازی خانه، نورپردازی آبنما مورد بررسی قرار گرفته که از جمله تاثیرات آن می توان به ایجاد حس آرامش، شادی و لذت در افراد اشاره نمود. همچنین این کار سبب کاهش میزان استرس و اضطراب افراد به طور قابل توجهی می شود. در این نوع نورپردازی­ ها از تجهیزات به روز و با سطح بالای فناوری و تکنولوژی همراه با پرتکل­ های به روز استفاده شده است و نتیجه آن علاوه بر ایجاد حس خوب بر ناظران و ایجاد افکت­ ها و جلوه­ های زیبا از طول عمر بالا و بهره­ وری بالایی نیز برخوردار هستند. از جمله این تجهیزات می توان به پروژکتورهای فواره ای پروژکتورهای دفنی و والواشر اشاره نمود.

(منبع تصویر)

اگر از فضا به کره زمین که در تاریکی شب فرورفته است نگاهی بیندازیم، شهر لاس وگاس در ایالت نوادا امریکا یکی از درخشان­ترین شهرهای دنیا و شهر پیونگ یانگ کره شمالی تاریک ترین شهرهای دنیا در طول ساعات شب هستند.

(منبع تصویر)

 

(منبع تصویر)

با شروع انقلاب صنعتی در اروپا و افزایش تولیدات و پیشرفت تکنولوژی، نورپردازی­ شهری به گونه­ ای جلوه­ انگیز و زیبا در آن شهرها و کشورهای ثروتمند و پیشرفته، جان و روحی دوباره به زندگی افراد جامعه در شب بخشید. در اواخر قرن ۱۹ دهم  میلادی پروژه ای تحت عنوان “درخشان سازی” و نورپردازی شهر پاریس شکل گرفت. در این نورپردازی شهری که جزء اولین ها در نوع خود به شمار می رود از تعداد بسیار زیادی لامپ رشته­ ای و گازی استفاده شد، تعداد لامپ­ های استفاده شده در این پروژه بیش از ۲۰۰۰۰ عدد گزارش شده است. یکی از ایده­ های جالب اجرا پروژه فوق جمله “پیش از انجام هرکاری نور مورد نیاز است” بوده است. پس از اجرای این نورپردازی گسترده که در بخش های مختلف مانند نورپردازی راه پله، نورپردازی پارک، نورپردازی میدان، نورپردازی آبنما و نورپردازی درخت در شهر پاریس استفاده شده است که در آن زمان درخشان ترین شهر دنیا به شمار میرفت. دیگر کشورهای پیشرفته نیز شروع به اجرای چنین پروژه­ هایی روح افزا و جلوه انگیز کردند تا در شهروندان خود حس آرامش، شادی و لذت را در طول شب ایجاد کنند. تا افراد بتوانند پس از غروب آفتاب نیز مانند ساعات پیش از غروب به فعالیت­ های خود ادامه دهند و زندگی در شب رنگ و روحی جدید پیدا کند. در اوایل قرن ۲۰ام این چنین پروژه­ هایی در شهرهای نیویورک، واشنگتن، برلین و … نیز اجرا گردید.

 

مقاله مرتبط کاهش تأثیرات منفی زیست محیطی نورپردازی

 

تاثیر تکنولوژی در نورپردازی شهری و نورپردازی ساختمان

پیشرفت تکنولوژی و فناوری در این بخش سبب شده است تا امروزه ما به جای استفاده از فیتیله و روغن نهنگ جهت ایجاد روشنایی از چراغ­ های LED و پروژکتورهای ال ای دی استفاده کنیم. این چنین پیشرفت­هایی به طور ناخواسته سبب ایجاد نوع جدیدی از آلودگی به نام آلودگی نورمصنوعی گردیده است. به طور میانگین ۴۰ درصد از ساکنان زمین در مناطقی زندگی می ­کنند که شب­ ها در معرض تابش نور “مصنوعی” هستند که این عدد در کشورهای پیشرفته تا ۹۹ درصد هم می رسد.  آلودگی نوری هم بر طبیعت و اکوسیستم تاثیر داشته و هم بر سبک و نوع زندگی انسان­ ها به گونه­ ای که الگوهای خواب، الگوهای شکار، الگوهای تولید مثل و … را دچار تغییر و تحول کرده است.

ویژگی و کاربرد لامپ های LED و المان نوری در نورپردازی

یکی از کاربردهای مهم آن این است که استفاده از لامپ­ های LED ، المان نوری و دیگر انواع پروژکتور به جای لامپ­ های رشته­ ای سبب کاهش چشمگیر مصرف انرژی الکتریکی شده است تا ما بتوانیم با تعداد بیشتری لامپ و میزان درخشش بیشتر به نورپردازی شهرها بپردازیم. لامپ­ های LED در مقایسه با لامپ­ های رشته­ ای میزان بهره وری انرژی بالاتر، گرمای تولیدی کمتر، طول عمر بیشتر و میزان تابش نور ببیشتری هستند. به کارگیری آن ها در شبکه آسان تر و در طیف­ های رنگی مختلف و تجهیزات نورپردازی گوناگونی مانند انواع پروژکتور، والواشر، پرژکتور خطی، والواشر دفنی، ریسمان نوری و … با درجه­ حفاظت­ های مختلف نصب و به کار گرفته می­ شوند. در مورد نورپردازی شهری به وسیله LEDهای رنگی، آزمایشات مختلف انجام شده­ است که نشان می­ دهند استفاده از نور آبی آن هم با شدت تابش بالا، اثرات مخرب آلودگی نوری بر انسان و طبیعت را افزایش می­دهد.

اهمیت لامپ های ال ای دی و راهکار کاهش آلودگی نوری

جهت کاهش آلودگی­ های نوری ناشی از نورپردازی­ های گسترده شهری راه حل­ هایی مطرح می­ گردند. به عنوان مثال از پرژکتورها و والواشرهایی استفاده شود که به حسگر حرارتی متصل بوده و در صورت حرکت افراد روشن شود. دوم آن که پیشنهاد می شود چراغ­ های واحدهای اداری و ساختمان­ های بلند در طول شب خاموش شوند و یا یک نورپردازی شهری هوشمند که با توجه به پارامترهای مختلفی مانند میزان تردد افراد و … عمل می کند طراحی و اجرا شود. شهر سیاتل امریکا پیشتاز انجام چنین اصلاحاتی در جهت کاهش آلودگی نوری ناشی از نورپردازی شهری است که در قدم اول تمامی LEDهای به کاررفته در تجهیزات ساطع کننده در نورپردازی شهری را با نمونه­ های مدرنی که از تابش مستقیم کمتری برخوردار هستند تعویض کرده است.

همچنین در صدد ایجاد برنامه و سخت ا­فزارهای مدرن هوشمندی نظیر بوردهای الکتریکی هوشمند در جهت اجرای نورپردازی­ هوشمند شهری است. در این چنین نورپردازی شهری به مسایل روانشاسی و زیبایی شناسی  توجه بسیار شده است. در شهر پاریس که پیشگام اجرای نورپردازی شهری در دنیا بوده است در سال ۲۰۱۳ به منظور کاهش اثرات مخرب آلودگی نوری بر شهروندان و اکوسیستم قانونی تصویب شد که افراد را ملزم می­ کرد چراغ­ های دفاتر کار خود را در بین ساعات ۱ تا ۷ صبح خاموش نگه دارند.

در قرن بیست و یکم با رشد تکنولوژی و فناوری­ های مرتبط با حوضه نورپردازی سعی در افزایش دامنه نورپردازی شهری است. در حالی که اثرات مخرب آلودگی نوری ناشی از آن بر افراد و طبیعت به حداقل برسد. در این راستا می ­توان از ساخت لنزهایی با فناوری پیشرفته نانو نامبرد که اثرات مخرب تابش نور مصنوعی بر افراد و اکوسیستم را با توجه به محل و زاویه قرارگیری به حداقل میرسانند که همراه با استفاده از پرتکل­های جدید و هوشمندانه نورپردازی شهری، سعی در به حداقل رساندن اثرات مخرب آلودگی نور مصنوعی است.

نورپردازی درختان با LEDهای RGB